Kaynak: BBC Wales Investigates | Çeviri ve derleme: fraudtr.org
Birleşik Krallık’ta çocuk sahibi olmak isteyen kadınlar, giderek büyüyen yasadışı bir sperm piyasasıyla karşı karşıya kalıyor. BBC Wales’in yürüttüğü kapsamlı araştırma, sosyal medya üzerinden işleyen bu pazarın ne denli tehlikeli olduğunu gözler önüne serdi.
Domates Soslu Teslimat
Araştırma kapsamında BBC ekibi, “Joe Donor” adıyla tanınan ve internette sperm satışı yapan bir erkekten 100 sterlin ödeyerek numune satın aldı. Ertesi gün kargo ile teslim edilen paket açıldığında içinde dondurulmuş bir domates püresi kutusuyla soğutulmuş bir şırınga bulunuyordu. Lisanslı bir klinik, teslimattan dört saat sonra numuneyi inceledi ve tüm sperm hücrelerinin ölü olduğunu tespit etti.
“Joe Donor”ın gerçek kimliği, Cardiff’teki bir aile mahkemesi kararıyla kamuoyuna açıklandı: Robert Albon. Albon, dünya genelinde cinsel ilişki ve yapay tohumlama yoluyla 180 çocuğun babası olduğunu iddia ediyor. Kendisi ise İngilizce hukuki düzenlemelerin kendi faaliyetlerine uygulanamayacağını ve herhangi bir suç işlemediğini savunuyor.
Sosyal Medyanın Rolü
Albon ve yüzlerce başka erkek, Facebook grupları aracılığıyla sperm arayan kadınlarla bağlantı kuruyor. Bazı grupların 40.000’i aşkın üyesi bulunuyor. BBC muhabiri sahte bir profil oluşturarak bu gruplara katıldı; cinsel ilişki teklifleri, ücret talepleri, müstehcen görüntü istekleri ve ısrarcı mesajlarla karşılaştı. Bir kadının ise Kuzey Galler’den bağış yapan bir erkeğin daha sonra kayıtlı bir cinsel suçlu olduğunu fark ettiği görüldü.
Birleşik Krallık’ın üreme sağlığı düzenleyicisi HFEA (İnsan Fertilizasyonu ve Embriyoloji Kurumu), bu durumu “yıkıcı/saldırgan donörler tarafından istismar” olarak nitelendirdi. HFEA’nın strateji direktörü Clare Ettinghausen, Meta’nın (Facebook’un sahibi) “yasaların çiğnenmesine zemin hazırladığını” söyledi ve konuyu Mart ayında İngiltere parlamentosu komisyonuna taşıdı.
Yasanın Sınırları
İngiliz hukuku (HFE Yasası) çerçevesinde, HFEA lisansı olmaksızın sperm işlemek, depolamak veya dağıtmak suç teşkil ediyor. Ancak bu süreçte sperm alan kişi yasal açıdan suç işlemiş sayılmıyor; asıl sorumluluk donörde ya da aracılarda kalıyor.
Düzenlenmiş ve düzensiz bağış arasındaki farklar kritik öneme sahip:
| Konu | Lisanslı Klinik | Düzensiz Bağış |
|---|---|---|
| Yasal haklar | Net | Belirsiz |
| Sağlık taraması | Zorunlu | Güvencesiz |
| Bağış sınırı | 10 aile | Sınırsız |
| Kayıt | Güvenli | Yok |
ABD’den Gelen “Yüksek Ücretli Donör”
25 yaşındaki Amerikalı Daniel Bayen, 2025 yazında Birleşik Krallık’a giderek dört gebelik için sperm sağladığını iddia ediyor. Kendisini hem “en yüksek ücretli donör” hem de “kâr amacı gütmeyen” biri olarak tanımlayan Bayen, İngiltere’de yalnızca seyahat masraflarını talep ettiğini söylese de başka ülkelerde 20.000 dolara kadar bağış teklifi aldığını kabul etti. Bayen aynı zamanda alıcıların kendisine dava açamaması için ismini ve adresini gizli tuttuğunu da itiraf etti.
Çaresizlik ve Risk
Güney Galli çift Tianna ve Nikki, NHS’den (İngiliz Sağlık Bakanlığı) finansman alamadıklarını ve özel tedavinin çok pahalı olduğunu belirterek bu şekilde bir yöntemi seçtiler. Tianna, deneyimini şöyle özetliyor:
“Bebek sahibi olmak istediğinizde çok savunmasız bir konumdasınızdır. Bize yanlış bir şey yaptırmak isteyen insanlar oldu; ama birlikte olmamız bizi korudu.”
Çift, bir ebeveynlik web sitesinde güvendikleri bir donör buldu ve yazılı (ancak yasal bağlayıcılığı olmayan) bir sözleşme hazırladı. Şu an bir yaşında oğulları var.
Polis ve Düzenleyici Tepkisi
Ulusal Emniyet Müdürleri Kurulu, “düzensiz sperm bağışının en savunmasız kesimleri istismar edebileceğini” vurgulayarak kamuoyunu lisanslı kliniklere yönlendirdi. HFEA ise birden fazla yasa dışı donörü polise ihbar ettiğini açıkladı.
Meta ise BBC’ye yaptığı açıklamada, paylaşılan grup ve içerikleri inceleyeceğini ve kuralları ihlal eden içerikleri kaldıracağını bildirdi.
Bu makale BBC Wales Investigates’in özgün haberi esas alınarak fraudtr.org için derlenmiştir. Özgün haber için: BBC Wales Investigates