Kapıdan satış dolandırıcılığı aşağıdaki yöntemlerden biriyle yapılmaktadır:
- Çekiliş bahanesiyle satış
- Asılsız vaat yoluyla satış
- Senet imzalatma odaklı satış
- Olağanüstü yüksek fiyat
- Senaryolu yüksek fiyattan satış (Yöntemler hakkında detaylı bilgi için tıklayınız)
“Kapıdan satış (door to door marketing)” olarak bilinen satış “İş Yeri Dışında Kurulan Sözleşmeler Yönetmeliği” ile düzenlenmiştir. Yönetmeliğin 2’inci maddesi uyarınca aşağıdaki satışlar kapıdan satışın kapsamı dışında tutulmuştur:
- Finansal hizmetler
- Taşınmaz malların veya bu mallara ilişkin hakların oluşumu, devri veya kazanımı
- Konut kiralama
- Paket turlar, devre tatil, uzun süreli tatil hizmeti ve bunların yeniden satımı veya değişimi
- Günlük tüketim maddelerinin, satıcının düzenli teslimatları çerçevesinde tüketicinin meskenine veya iş yerine götürülmesi gibi alışverişler.
Kapıdan satışlarda nelere dikkat etmeliyiz?
1. Her şeyden önce her isteyen, dilediği şekilde kapıdan satış yapamaz. Sadece yetki belgesine sahip olanlar bu tür satışı yapabilirler (Yönetmelik Md.19) . Kapınıza gelen bir satıcının yetki belgesinin olup olmadığı Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nın sitesinden sorgulanabilir. Sorgu sayası için tıklayınız.
2. Satıcı sözleşme ya da başka herhangi bir bağlayıcı anlaşmadan önce tüketiciye “Ön Bilgilendirme” yapmak zorundadır (Yönetmelik Md. 5). Bilgilendirmenin “en az on iki punto büyüklüğünde, anlaşılabilir bir dilde, açık, sade ve okunabilir bir şekilde yazılı olarak” yapılması gerekmektedir. “Ön Bilgilendirme”nin yapıldığına dair ispat yükümlülüğü satıcıya aittir. Ön Bilgilendirme aşağıdaki hususları içermelidir:
- Sözleşme konusu mal veya hizmetin temel nitelikleri,
- Satıcı veya sağlayıcının adı veya unvanı ile iletişim bilgileri,
- Mal veya hizmetin Türk Lirası olarak vergiler dahil toplam fiyatı,
- Cayma hakkının olduğu durumlarda, cayma hakkının kullanılma şartları,
3. Satıcı ve tüketici arasında yapılan sözleşmede de uyulması gereken kurallar vardır. Her yazılı metin sözleşme sayılmamaktadır. Bakanlık tarafından belirtilen şekil ve içeriğe haiz olmayan belgeler Bakanlık tarafından “sözleşme” olarak kabul edilmemektedir.
Sözleşme: En az on iki punto büyüklüğünde anlaşılabilir bir dilde, açık, sade ve okunabilir bir şekilde düzenlenmelidir. Sözleşmenin bir örneğinin tüketiciye verilmesi zorunludur (Md. 6).
Sözleşmede aşağıdaki hususların açık, net bir şekilde belirtilmesi zorunludur:
- Sözleşme konusu mal veya hizmetin temel nitelikleri,
- Tüketicinin adı soyadı ile satıcı veya sağlayıcının adı veya unvanı, varsa MERSİS numarası,
- Satıcının açık adresi, telefon, faks numarası ve benzeri iletişim bilgileri,
- Mal veya hizmetin Türk Lirası olarak vergiler dahil toplam fiyatı,
- Sözleşmenin kurulduğu tarih,
- Malın veya hizmetin teslim veya ifa tarihi,
- Ödemeye ilişkin bilgiler,
- Cayma hakkının olduğu durumlarda, bu hakkın kullanılma şartları, süresi ve usulüne ilişkin bilgiler,
- Cayma bildiriminin yapılacağı açık adres, faks numarası veya elektronik posta bilgileri,
- Cayma hakkının kullanılamadığı durumlarda (14’üncü maddede belirtilmektedir), tüketicinin cayma hakkından faydalanamayacağına ya da hangi koşullarda cayma hakkını kaybedeceğine ilişkin bilgi,
- “Bu sözleşmenin kurulduğu veya malın teslim alındığı tarihten itibaren on dört gün içerisinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin cayma hakkınız bulunmaktadır. Cayma süresi içinde sözleşmeye konu mal veya hizmet karşılığında herhangi bir isim altında ödeme yapmanızı veya borç altına sokan herhangi bir belge vermenizi istemeyeceğimizi ve cayma bildiriminin tarafımıza ulaştığı tarihten itibaren en geç on dört gün içerisinde malı geri almayı taahhüt ederiz.”
İfadesi (sözleşmenin birinci sayfasında ve on altı punto büyüklüğünde koyu harflerle yazılması zorunludur)
- Tüketicilerin uyuşmazlık konusundaki başvurularını Tüketici Mahkemesine veya Tüketici Hakem Heyetine yapabileceklerine dair bilgi.
- Satıcı veya sağlayıcı, sözleşmeyi tüketicinin imzalamasını ve sözleşme tarihi ile “Sözleşmenin bir örneğini elden teslim aldım.” ifadesini ve cayma hakkının kullanılabildiği sözleşmeler için “On dört gün içinde cayma hakkımın olduğu konusunda bilgilendirildim.” ifadesini tüketicinin kendi el yazısı ile yazmasını sağlamak zorundadır.
4. Tüketici, on dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden cayma hakkına sahiptir (Md. 8). Cayma hakkının kullanılmasında tüketici yönetmeliğin ekinde yer alan formu (form için tıklayınız) kullanabileceği gibi, cayma kararını bildiren açık bir beyanın satıcı tarafından sözleşmede belirtilen adrese gönderilmesi de yeterlidir. Cayma hakkının kullanıldığına dair ispat yükümlülüğü tüketiciye aittir.
5. Cayma hakkı süresinin belirlenmesinde;
- Tek sipariş konusu olup ayrı ayrı teslim edilen mallarda, tüketicinin veya tüketici tarafından belirlenen üçüncü kişinin son malı teslim aldığı gün,
- Birden fazla parçadan oluşan mallarda tüketicinin veya tüketici tarafından belirlenen üçüncü kişinin son parçayı teslim aldığı gün,
- Belirli bir süre boyunca malın düzenli tesliminin yapıldığı sözleşmelerde, tüketicinin veya tüketici tarafından belirlenen üçüncü kişinin ilk malı teslim aldığı gün esas alınır.
6. Satıcı cayma süresi içerisinde sözleşmeye konu mal veya hizmet karşılığında tüketiciden herhangi bir isim altında ödeme yapmasını veya tüketiciyi borç altına sokan herhangi bir belge vermesini isteyemez.
7. Satıcı cayma hakkı konusunda tüketicinin bilgilendirildiğini ispat etmekle yükümlüdür.
8. Satıcının yönetmelikte belirtilen yükümlülüklere aykırı hareket etmesi veya tüketiciyi cayma hakkı konusunda gerektiği şekilde bilgilendirmemesi durumunda tüketici cayma hakkını kullanmak için on dört günlük süreyle bağlı değildir.
9. Satıcı veya sağlayıcı, cayma bildiriminin kendisine ulaştığı tarihten itibaren on dört gün içinde malı geri almakla yükümlüdür. Bu süre içerisinde malın geri alınmaması durumunda, tüketici malı muhafaza etmekle yükümlü değildir.
Yorum yapılmamış
Cayma bildirimini iadeli taahütlü gönderilip kendisine ulaşmadıgı veya adreste böyle bir firma olmayıp gönderi bize iade olursa ne yapmalıyız?
Konuyla ilgili "Alo 175 Tüketici Danışma Hattı"ndan daha sağlıklı bilgi alabilirsiniz.