UNODC: Sadece 2023’te Asya’daki dolandırıcılık kayıpları 37 milyar doları buldu
Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi (UNODC), 30 Temmuz Dünya İnsan Ticareti ile Mücadele Günü kapsamında 2026 yılı temasını “Dolandırıcılığın Arkasında Mahsur Kalanlar” olarak açıkladı. Tema, klasik insan ticareti algısının ötesinde, hızla büyüyen ve dijital çağın yeni kölelik biçimi olarak tanımlanan bir mekanizmaya dikkat çekiyor: kurbanların zorla siber dolandırıcılık operasyonlarında çalıştırılması.
Sahte iş ilanı, gerçek esaret
UNODC raporuna göre ulusaşırı örgütlü suç grupları, binlerce kişiyi sahte iş ilanlarıyla kandırarak yurt dışına götürüyor. Yurt dışında “iyi maaşlı, meşru bir iş” vaadiyle kandırılan kurbanlar, varış noktasında pasaportlarına el konularak yasa dışı “dolandırıcılık kampüsleri” adı verilen kapalı tesislere yerleştiriliyor.
Bu tesislerde kurbanlar; romantik dolandırıcılık (romance scam), sahte kripto para yatırım tuzakları ve benzeri dijital dolandırıcılık senaryolarını dünya genelindeki hedeflere karşı uygulamaya zorlanıyor. Sistem, klasik anlamda bir “çalışma” değil — kota, sürekli gözetim, fiziksel şiddet ve borç esareti ile işleyen bir baskı düzeni.
Bu suç modeli artık tek başına bir insan ticareti biçimi değil; siber suç, finansal dolandırıcılık, kara para aklama ve yolsuzlukla iç içe geçmiş bir suç ekosistemi haline geldi.
Kayıplar milyar dolarları buluyor
UNODC’nin tahminlerine göre, 2023 yılında yalnızca Doğu ve Güneydoğu Asya’da bu tür dolandırıcılık operasyonları nedeniyle kurbanların uğradığı finansal kayıp 18 ile 37 milyar dolar arasında gerçekleşti. Kayıpların büyük kısmı, bölgede yerleşik örgütlü suç gruplarına atfediliyor.
UNODC’nin üç adımlı mücadele planı
Soruşturma kapasitesi artırılıyor. UNODC, Güneydoğu Asya genelinde mağdur tespiti, soruşturma ve kovuşturma süreçlerini güçlendirmek için ileri düzey eğitimler veriyor, özel görev güçlerini destekliyor ve sınır ötesi iş birliğini teşvik ediyor.
Yasal altyapı güçlendiriliyor. Ülkelere; kara para aklama, siber suç ve yolsuzluğu bir arada ele alan, “çok yönlü suç” (poly-criminality) yapılarının kovuşturulmasına imkân tanıyan mevzuat konusunda danışmanlık sağlanıyor.
Uluslararası iş birliği yeni bir zemine oturuyor. Aralık 2024’te BM Genel Kurulu’nda kabul edilen BM Siber Suç Sözleşmesi, dijital suçla mücadelede ilk küresel bağlayıcı antlaşma olma özelliği taşıyor. Sözleşme, elektronik delillerin standart biçimde toplanmasını ve ülkeler arasında hızlı paylaşımını kolaylaştırarak, çok uluslu suç şebekelerinin çökertilmesine katkı sağlaması bekleniyor.
Çağrı: Mağdurlar korunmalı, iş birliği artmalı
UNODC, 2026 Dünya İnsan Ticareti ile Mücadele Günü’nde hükümetlere ve uluslararası kuruma, mağdurların korunması ile sınır ötesi yargı ve kolluk kuvvetleri iş birliğinin artırılması çağrısında bulunuyor.
Kaynak: UNODC, “World Day Against Trafficking in Persons” — unodc.org/unodc/en/endht