Sosyal medya platformlarında eski arşiv görüntüleri üzerinden zaman zaman şaşırtıcı benzerlik iddiaları ortaya atılıyor. Bu iddiaların son örneklerinden biri, 1926 yılında Paris’te kaydedilen tarihi bir video üzerinden yaşandı. Videoda yer alan bir kişinin ünlü komedyen Cem Yılmaz’a olan inanılmaz benzerliği, sosyal medyada hızla yayıldı ve bu kişinin Fas Sultanı Mevlay Yusuf olduğu iddia edildi. Peki, bu iddiaların arkasındaki gerçek ne?
Sosyal Medyada Paylaşılan İddia
Özellikle haber ve mizah sayfalarında geniş kitlelere ulaştırılan bir sosyal medya hesabında şu paylaşım dikkat çekti:
Paylaşılan video tamamen gerçektir ve ünlü British Pathé arşivine aittir. Ancak videoda siması Cem Yılmaz’a benzetilen ve doğrudan “Fas Sultanı” olduğu iddia edilen kişi aslında Mevlay Yusuf değildir.
Gerçeğin Kanıtı: British Pathé YouTube Sayfasındaki Orijinal Video Açıklaması
British Pathé arşivindeki 1926 yılındaki Paris ziyaretine ait görüntüler ve Mevlay Yusuf’un fotoğrafları incelendiğinde, Cem Yılmaz sanılan kişinin Fas Sultanı olmadığı açıkça anlaşılmaktadır. Mevlay Yusuf‘a ait fotoğraflar incelendiğinde, kendisinin simaen Cem Yılmaz’la bir benzerlik taşımadığı görülmektedir.
Cem Yılmaz’a benzetilen bu kişi, Fas Sultanı Mevlay Yusuf’un 1926 yılındaki Paris seyahatine katılan maiyetinde (heyetinde) yer alan bir görevlidir. Bu kişinin kim olduğu henüz kesin olarak tespit edilememiş olsa da, Cezayir’in Başağalarından biri olan Si Bouaziz ben M’hamed ben Gana olabileceği düşünülmektedir.
Söz konusu video, British Pathé YouTube sayfasında şu detaylı açıklamayla paylaşılmıştır:
“Fransa. Başlık şöyle: “Fas Sultanı Paris’te muhteşem yeni bir camiyi açtı”. Yeni caminin duvarlarının önünden atlı Fas askerlerinden oluşan bir birliğin orta plan çekimi. Sultan Moulay Youssef (diğer adıyla Mulai Yusef) ve Faslı ve Fransız erkeklerden oluşan maiyetinin caminin avlusunda yürüyüşünün panoramik orta plan çekimi. Sultan ve maiyetinin kalabalık bir erkek grubuyla dolu başka bir avluya girişinin geniş plan çekimi. Sultan kalabalığın arasından ve kemerli bir kapıdan geçerken panoramik çekim. Birmanyasın basın fotoğrafçısı onun fotoğrafını çekiyor. Kesintiler/kesitler 01:35:39’da başlıyor . Geleneksel kıyafetler giymiş Faslı erkeklerin caminin avlusunda yürüyüşünün orta plan çekimi. Caminin dışında bir kordonun arkasında bekleyen Arap erkek ve çocuklardan oluşan bir kalabalığın çeşitli çekimleri, Sultan da dahil olmak üzere erkeklerin bazı iyi yakın çekimleri. Geleneksel Faslı müzisyenlerin enstrümanlarının yanında durduğu orta plan çekimi. Faslı erkeklerin bir çeşmeden su içtiği çeşitli çekimler. Madalyalarla süslenmiş Faslı bir adamın (Sultana mı ait?) bir atın burnunu okşadığı orta plan çekim. At üzerinde iki Faslının orta plan çekimi. Paris sokaklarında at üzerinde ilerleyen Faslı asker birliğinin, Parislilerden oluşan bir kalabalık tarafından izlendiği çeşitli çekimler. FİLM KİMLİĞİ: 538.21 LİSANSLAMA SORULARINIZ İÇİN http://www.britishpathe.com/ADRESİNİ ZİYARET EDİN”
Cem Yılmaz’dan Esprili Yanıt
Görüntülerin kısa sürede sosyal medyada gündem olmasının ve “Fas Sultanı” ya da “Fas Prensi” yakıştırmalarının ardından ünlü komedyen Cem Yılmaz da konuya dahil oldu. Yılmaz, Instagram hesabı üzerinden yaptığı esprili paylaşımda şu ifadeleri kullanarak iddialara neşeyle yaklaştı:
“Fas Prensi değilim sadece tören için 2 saatliğine oradaydım. Bunlar oluyor, yapılıyor.”
Sonuç
Arşiv videosu tamamen gerçek olsa da, videoda Cem Yılmaz’a benzeyen kişinin Fas Sultanı Mevlay Yusuf olduğu iddiası gerçek dışıdır. Bu durum, sosyal medyada hızlı etkileşim almak adına tarihi figürlerin ve kimliklerin nasıl kolayca karıştırılabileceğini gösteren eğlenceli ama dezenformasyona açık örneklerden biridir.